Hersenschudding
Hersenschuddingen, ook bekend als licht traumatisch hersenletsel, zijn veelvoorkomende verwondingen die zowel bij volwassenen als kinderen in Nederland voorkomen. De symptomen variëren van hoofdpijn en duizeligheid tot problemen met concentratie. Er is een groeiende aandacht voor het herkennen van deze klachten. Bij Osteopathie Van den Enden zijn we gespecialiseerd in het behandelen hiervan.
Als we de pathofysiologie bestuderen, kunnen we 2 type hersenschuddingen onderscheiden:
– Primaire hersenschudding à Door bijv. een val of whiplash kunnen er trekkrachten op het hersenweefsel ontstaan, wat voor cel schade kan zorgen.
– Secundaire hersenschudding à Door de impact ontstaan er verschillende biochemische veranderingen op celniveau wat ontstekingen veroorzaken, dysfuncties van de mitochondriën (energiefabrieken in de cel) en oxidatieve stress. Deze secundaire gevolgen zorgen dus ook voor de bekende klachten bij een hersenschudding (hoofdpijn, cognitieve klachten enz).
Glymfatisch systeem
Recente wetenschappelijke studies hebben een nieuw verklaringsmodel gevonden voor de aanhoudende klachten na een hersenschudding. Studies tonen aan dat het lymfatisch systeem in de schedel, genaamd het glymfatisch systeem, hier een belangrijke rol in speelt. Het lymfatisch systeem speelt in het lichaam een belangrijk rol bij de afvoer van afvalstoffen, ontstekingsstoffen en weefselvocht. Iedere spier-/ zenuw-/ bindweefselcel kan het beste functioneren als de omgeving ‘schoon’ wordt gehouden. Bij bijvoorbeeld een ontsteking in je vinger, zorgt dit voor veel ontstekingsstoffen in je vinger, deze stoffen triggeren zenuwuiteinden wat vervolgens pijn geeft aan je vinger. Het is dan belangrijk dat het drainagesysteem zo goed mogelijk werkt om de concentratie van ontstekingsstoffen te verlagen, zodat de pijnprikkel afneemt.
Net zoals in het voorbeeld van de ontsteking in de vinger, willen we dat de schedel zo goed mogelijk kan draineren om zo het herstelproces te bespoedigen. Studies tonen nu aan dat dit drainagesysteem na een hersenschudding minder goed werkt. Mensen met een hersenschudding kunnen dus minder goed de ontstekingsstoffen en afvalstoffen uit de schedel draineren, wat klachten in stand houdt of verergert. Het glymfatisch systeem verzamelt alle afval-/ontstekingsstoffen en voert dit af uit de schedel naar onze grootste lymfeknoop van de nek, aan de bovenkant van de nek, achter de kaak. Vervolgens vloeit dit af naar lymfeklieren onder de sleutelbenen om weer terug te keren in de algehele circulatie. Spanning op de bovenste nekwervels en spanning in de spieren van de hals (een veel geziene klacht na hersenletsel/ stress) kunnen deze lymfestroom verder beperken en het herstel vertragen of stagneren. Een osteopathische behandeling is gericht op het behandelen van deze regio om de drainage en het herstel zo goed mogelijk te bevorderen.
Nervus Vagus
Het glymfatisch systeem wordt gestuurd door het parasympatisch zenuwsysteem, een bekende zenuw hiervan is de Nervus Vagus.1 Het parasympatisch zenuwstelsel is verantwoordelijk voor rust- en herstelprocessen in het lichaam, zoals bijv. het vertragen van de ademhaling om het lichaam in een ontspannen toestand te brengen. Het werkt als de tegenhanger van het sympatisch zenuwstelsel, dat juist betrokken is bij de fight-or-flight reactie. Onderzoek toont aan dat na een hersenschudding er een verstoring is dit parasympatisch zenuwstelsel en mensen meer in een fight-or-flight reactie zitten.2 Dit kan stress gerelateerde klachten geven als een verhoogde hartslag, versnelde ademhaling, gespannen spieren of een gevoel van angst of spanning. Maar dit systeem werkt dus ook op de functie van het glymfatisch systeem en dus een verminderde werking van de drainage van de schedel. De behandeling bij osteopathie Van den Enden is gericht op het activeren van het parasympatisch zenuwstelsel door middel van manuele technieken en door het gebruik van elektrisch stimulans door de vagus nerve stimulator. De Vagus Nerve Stimulator (VNS) is een medisch apparaat dat elektrische impulsen afgeeft aan de nervus vagus, wat de activiteit van het parasympatisch zenuwstelsel verhoogd. Onderzoek toont aan dat deze relatief nieuwe manier van behandelen effectief is.3
Vermoeidheid
Een ander bekend verschijnsel na een hersenschudding is vermoeidheid. Je lichaam vraagt om veel slaap. Deels komt dit omdat tijdens het slapen het glymfatisch systeem veel meer actief is dan overdag. Tijdens je slaap verwijder je dus afvalstoffen vanuit je schedel, wat ervoor zorgt dat je na het slapen je vaak beter voelt, minder overprikkeld bent of ‘brainfog’ ervaart. Een andere reden voor de vermoeidheid is, dat we na een hersenschudding een verminderde werking waarnemen van onze energiefabrieken in onze cellen, onze mitochondriën. Mitochondriën zetten voedingsstoffen, zoals suikers en vetten, om in een universele energievaluta genaamd ATP. De mitochondriën zorgen er dus voor dat ons brein en lichaam voorzien worden van energie om te kunnen functioneren. Na een hersenschudding zijn er een aantal biochemische veranderingen in de hersenen die zorgen voor een verminderde werking van de mitochondriën waardoor er minder energie vrijkomt. Dit gebrek aan energie zorgt voor vermoeidheid. De medische wereld is al jaren aan het onderzoeken hoe we de werking van de mitochondriën kunnen ondersteunen. Voedingssupplementen als Q10 en D-ribose hebben een positief effect, maar ook low-level laser therapie heeft hier een positief effect op.
Low Level Laser Therapie
Wat de laatste jaren steeds meer ingezet wordt bij de behandelingen van hersenschuddingen is low-level laser therapie. Deze manier van behandelen groeit in populariteit omdat steeds meer wetenschappelijk onderzoek de goede effecten hiervan laat zien. Door het gebruik van een laag niveau laserlicht, wat door de schedel gaat, wordt de activiteit van mitochondriën gestimuleerd. Het licht activeert bepaalde enzymen binnen de mitochondriën en geeft deze een ‘boost’, wat de productie van ATP (energie) bevordert. Dit heeft gunstige effecten op cel- en weefselherstel en het verminderen van neuroinflammatoire ontstekingen in de hersenen.
Onderzoek & Behandeling
Er wordt in kaart gebracht wat de klachten zijn zowel fysiek als cognitief. Op basis van het vraaggesprek en het onderzoek wordt er een behandelplan opgesteld. Bij een osteopathische behandeling wordt het gehele lichaam in kaart gebracht. Bijvoorbeeld, de vloeistof stroom die nodig is voor het glymfatisch systeem is mede afhankelijk van de hartslag en de ademhaling. Voldoende mobiliteit van de ribben, de onderrug, het middenrif en het borstbeen is hierbij van belang. Er wordt ook gebruik gemaakt van de bovengenoemde interventies indien geïndiceerd, namelijk de vagus nerve stimulator en de low-level laser therapie als aanvulling op de behandeling. Leefstijl factoren worden in kaart gebracht, waarna voedingsadviezen gegeven kunnen worden of het advies om gebruik te maken van supplementen.
Voor meer informatie over hersenschudding revalidatie kijk op de pagina van hersenschudding herstel.
Osteopathie Van den Enden is onderdeel van The Cognitive Lab, het hersenschuddingsexpertise team van dr. Erik Matser.